Özel Dedektiflik

özel dedektiflik

Özel Dedektiflik Nedir?

Gerçek veya tüzel kişilerin talepleri doğrultusunda, belirli bir konu ile ilgili ve yasaları "T.C.K., C.M.U.K. ve Medeni Kanun" çerçevesinde, insanların kişilik hakları ve özel hayatına girilmemek şartıyla, her türlü suç teşkil etmeyen özel bilgileri toplayıp, derleyip, değerlendirdikten sonra, resmi suç teşkil edenleri ilgili makam "adli, idari ve resmi hukuk kuvvetlerine" diğer bilgileri araştırma yapılmasını isteyen gerçek ve tüzel kişilere sunmakla görevli "Özel Araştırma ve Bilgi Toplama" kuruluşudur.

Özel Dedektiflik Avrupa, Amerika ve Asya ülkelerinde yaygın bir meslektir. Özel Dedektiflik kanuni çerçevelerde yapılan bireysel ve kurumsal araştırmaların özel kişilere yani, şahıs takibine veya araştırmasına verilme ve kurumsallaşmanın ismen mesleki durumdur. Özel Dedektif, teknik ekipmanı ve eğitimi ile bu araştırma ve takipleri sürdüren şahıs veya şahısların genel adıdır. Özel Dedektifliği; kanuni düzenlemesi olmayan bir ülkede ancak "Global Uluslararası Özel Dedektiflik" Kurumu "Master Detective" Programı mezunu ve/veya konusunda uzmanlık veya yüksek lisans eğitimini almış bir kriminal (suç bilimi) uzmanı ve bu bilimin dalında olan, suç psikolojisi veya kriminoloji dallarından birinde akademisyen olan biri yapabilmektedir.

Bu durum uluslararası hukuk düzenlemeleri ve mevcut uluslararası yasalarınca desteklenmekte ve Özel Dedektif'in uluslararası çalışma hakları bu düzenlemelerce oluşturulmaktadır.

Özel Dedektifler Nasıl Çalışır?

Özel Dedektif yaptığı işi, iş verenin ve kendi kimliğini, kanun adamlarının talebi veya ifade verme durumu haricinde kesinlikle gizli tutar. Yapılan işin başlangıcından sonuna tamamını ve detaylarını belirleyen bir sözleşme imzalar. Yaptığı işin "yarın" ne getireceğinin belirsizliği ile ücretini toplu halde yada önceden değil günlük alır. Takiplerinde genellikle güvenlik güçleri ile hareket eder veya yardım alır. Kanun dışı her olayı iş veren ile birlikte gerekli merciye bildirir. Güvenlik açısından bulundurma veya taşıma ruhsatlı silahı vardır. Gerektiğinde kullanabilir. İş bitiminde elde ettiği hiç bir kanıtın orijinalini iş verene teslim etmez. Kopyalarını bile gerekmedikçe kanuni merci haricinde kullanamaz ve kilit altında tutar. Gerektiğinde dış görünüşünü değiştirir veya kimliğini gizler. Deşifre olduğunda yardımcısını devreye sokar. Takibat ve araştırmalarında genelde 24 saat çalışma süreci vardır.

Özel Dedektifler Hangi Vasıfla Sahip Olmalıdır?

Özel Dedektif analitik ve koordinasyonel düşünce yapısına sahip olmalıdır. Çözdüğü her vakanın her detayını inceler ve en azından ileride karşılaşacağı durumlarda kullanabilmek için arşivler. Felsefe, psikoloji, kriminoloji, sosyoloji, balistik, bilgisayar, coğrafya, muhasebe, fotoğrafçılık, silah eğitimi ve ülkesinin suç kanunları ve cezai sistemi temel olmak üzere; suçlu psikolojisi, olay yeri inceleme, parmak izi okuma, mikroskop başta olmak üzere, laboratuar araçlarını kullanabilme, etkin silah kullanabilme, silah çeşitleri ve balistik etkilerini bilme, bilgisayarda fotoğraf analizi ve İnternet bilgisi, profesyonel fotoğrafçılık, harita okuma, arazide ve şehirde iz sürme, sahte evrak-kimlik ve parayı tanıma ve mekanik bilgilerle donanmış olmalıdır. Bağlantılarında emniyet ve savcılıklar olması gerektiği için, bu birimlerinde kullandıkları terminolojiye hakim olmalıdır. Edindiği bu bilgileri her geçen gün yeni teknoloji ile birlikte yenilemeli ve kendini sürekli geliştirmelidir. Elbette her konuda profesyonel olamaz, ancak yukarıda sayılan her beceri ve bilim dalları özel dedektifin pek çok olayda karşısına çıkar ve belirli düzeyde bilinmesi zorunludur.

Özel Dedektiflik Kanunu Hakkında:

1980' li yılların sonuna doğru Turgut Özal hükümeti tarafından bir yasa tasarısı hazırlanmıştır. 3963 nolu Özel Dedektiflik Kanunu Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden geçtikten sonra Ocak 1994'te Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel' e gönderilmiştir. Demirel prensipte yanlış gördüğü bu yasayı TBMM' ye geri göndermiş ve bu yasada bir daha ele alınmamıştır.

Millet vekillerinin kanunu ele almaması yüzünden olay bugüne kadar sarkmıştır. Zaman zaman devlette araştırılması gerekilen büyük olaylarla da gündeme gelen bir meslek olmuştur. Türkiye kanunlarına göre özel dedektiflik ile ilgili bir yürürlük, yaptırım veya kanuni düzenleme yoktur. Ancak bu, özel dedektifliğin kanunsuz veya yasak bir iş olduğu anlamına gelmez. "Özel dedektif" uluslararası kanunlara göre işini düzenler. Yaptığı araştırmalar ve elde ettiği kanıtlar, yasalar karşısında mahkemede v.b. kurumlarda kullanılır. Aldığı eğitime göre, yetkili veya uzman kişi veya tanık olarak imza atma yetkisi sabittir. Özel dedektifin çalışmaları sonucu elde ettiği tüm görsel ve yazılı kanıtlarda tamamen kanunidir ve mahkemeye yardımcı delil olarak özel dedektif tarafından tespit ettiği belirtilerek sunulur ve delil maksatlı kullanılır.

Uluslararası hukuk belirli ölçülerde özel dedektiflik mesleğini ve bu mesleğin yapımının kanunlaşmadığı ülkelerdeki çalışma koşullarını ve lisanslarını destekler. Uluslararası mahkemelerin ve Interpol'ünde özel dedektiflik üzerine eğitim almış kişileri sağlayacağı kanıtlarda yada araştırmalarında desteklemesi ve bu mesleğin icra edildiği ülkedeki çalışma şartlarında ve şeklinde denetlemesi ve / veya "özel dedektifin" bu kuruluşlar ile çalışması söz konusudur.

Özel dedektiflik ülkemiz için gerekli bir meslektir ve yasası biran önce çıkarılmalıdır, yasanın çıkması ile yeni istihdam sağlanabildiği gibi, aynı zamanda mahkemelerde de daha kısa zamanda sonuç alınabilir.